Czy zawsze trzeba wzywać do wyjaśnienia ceny

Należy na wstępie podkreślić, że dyrektywy zamówieniowe do zbadania ceny pod kątem jej rażącego zaniżenia nie przewidują tak specyficznego narzędzia jakim posłużył się polski ustawodawca w art. 90 ust. 1 Pzp, zgodnie z którym jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, w szczególności w zakresie: (…) Ponadto, jak stanowi ust. 1 a pkt 1 ww. artykułu, w przypadku gdy cena całkowita oferty jest niższa o co najmniej 30% od:

1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia:

 

Zatem w świetle dyrektyw zamówieniowych zamawiający może dokonywać weryfikacji oferty analizując, czy jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia, biorąc pod uwagę własne ponowne rzetelne analizy, doświadczenia własne, jak i wyniki innych postępowań z ostatniego okresu. Nie powinno zatem być przesądzające jedynie samo zaniżenie ceny poniżej 30 % od średniej arytmetycznej ofert złożonych w postępowaniu, i zawsze nijako automatycznie stosować gdy  art. 90 ust 1a pkt 1) i badać cenę na zasadach opisanych w art. 90 ustawy Pzp.

 

Jeśli zamawiający miał podstawy do nieprzeprowadzania badania oferty pod względem rażąco niskiej ceny na podstawie art. 90 ust. 1 oraz ust. 1a pkt 1 Pzp pomimo, że cena oferty jest niższa o więcej niż 30% niż średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert, to oczywiście może tak postąpić. Jednak aby zminimalizować ryzyko wniesienia odwołania przez konkurencję, musi wskazać przekonywujące uzasadnienie, o tym że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagały wyjaśnienia, a zamawiający znał te okoliczności już w trakcie ustalania wartości szacunkowej zamówienia.

 

Więc nie ma i nie powinno być żadnego automatyzmu po stronie zamawiającego ale zawsze powinna nastąpić wnikliwa analiza zaistniałej sytuacji. Być może np. zostały złożone dwie oferty, a oferta znacząco droższa jest ofertą podmiotu dominującego na rynku, który znając swoją siłę narzuca wyższe ceny usług. Dlatego też jeśli zamawiający jest przekonany o tym, że cena wykonawcy w danym postępowaniu pomimo znacznego jej zaniżenia, jednak  gwarantuje wykonanie zamówienia, powinien już w informacji o wyborze szczegółowo przedstawić stosowną i obszerną argumentację co do tych okoliczności oczywistych.

 

Podsumowując, zamawiający podejmując decyzję o wyborze oferty bez wzywania wykonawcy do złożenia wyjaśnień chociaż wystąpiły przesłanki opisane w ustawie Pzp, może tak postąpić jeśli dokonał weryfikacji wyników innych postępowań w analogicznym przedmiocie i warunkach jego wykonania, sprawdził sytuację rynkową i jest pewny, że za daną cenę zamówienie zostanie zrealizowane z zyskiem wykonawcy.

 

Na koniec należy poczynić dwie ważne uwagi. Zamawiający uzasadnienie decyzji musi przedstawić w odpowiednim terminie, czynienie tego dopiero na etapie postępowania odwoławczego będzie już mocno spóźnione i nie przyniesie oczekiwanego efektu. Po drugie, to za prawidłowy wybór oferty najkorzystniejszej w każdej sytuacji odpowiada tylko i wyłącznie zamawiający, zatem jeśli poprzez brak swojej staranności, doprowadza do sytuacji że zamówienie nie zostanie wykonane, gdyż koszty jakie musiałby ponieść wykonawca przerastają jego możliwości, to za taki stan rzeczy odpowiada tylko zamawiający który doprowadził do tej sytuacji.

 

Opracowanie jest dostępne przez 10 dni

Dalsza część opracowania dostępna jedynie dla członków Platformy Grupy Doradczej KZP

Zapraszamy do kontaktu i dołączenia do naszej Platformy